تجهیزات استریل 



تجهیزات استریل « 

تجهیزات استریل


تجهیزات استریل

 

استریل کردن به دو روش فیزیکی و شیمیایی تقسیم‌بندی می‌شود. گرمادهی به روش خشک و مرطوب با استفاده از دستگاه‌های آون و اتوکلاو، از روش‌های فیزیکی رایج می‌باشند. آون استریل کردن فیزیکی به روش گرمای خشک و اتوکلاو به روش گرمای مرطوب می‌باشد. در روش خشک دما تا 160-180 درجه‌ی سلسیوس بالارفته و طول دوره‌ی فرایند بیش از دوساعت خواهد بود (دوره شامل گرمادهی و خنک شدن می‌باشد) اما در روش مرطوب دما حدود 121 تا 134 درجه‌ی سلسیوس بوده و مدت گرمادهی هم کم‌تر می‌باشد. در روش حرارت مرطوب به‌دلیل وجود مولکول‌های آب، دما و مدت زمان حرارت دهی کاهش می‌یابد.

به‌دلیل حساسیت مواد و تجهیزات به گرما و رطوبت، روش شیمیایی جایگزین مناسبی برای روش فیزیکی می‌باشد. در این روش، از مواد شیمیایی مانند هیدروژن پراکسید (H2O2)، فرمالدئید و اتیلن اکساید به‌منظور استریلیزاسیون استفاده می‌شود. دو دستگاه H2O2 Generator و Formaldehyde Generator به‌منظور تبخیر این ماده‌ها در محیط و استریل کردن مواد و تجهیزات حساس به گرما و رطوبت بسیار پرکاربرد می‌باشند.

انتخاب روش استریل کردن به نوع ماده و تجهیزات، نوع میکروارگانیسم‌ها و تعداد آن‌ها بستگی دارد.

 

 

 

 



   




آون


آون دارای یک اجاق و اتاقک عایق کاری شده است که هوای درون آن توسط ترموستات گرم شده و توسط فن درون محفظه‌ی آون به جریان می‌افتد. در این روش بدون کمک بخار آب و فقط از طریق حرارت دادن مواد و وسایل حساس به رطوبت که در برابر حرارت مقاوم می‌باشند استریل می‌شوند. گرمای خشک باعث اکسیداسیون اجزای سلولی و از بین رفتن میکروارگانیسم‌ها می‌شود. مدت زمان استریل کردن با توجه به میزان دما تعیین می‌شود. در دمای 160 درجه‌ی سلسیوس 1 ساعت، 170 درجه‌ی سلسیوس 40 دقیقه و 180 درجه‌ی سلسیوس 20 دقیقه حرارت‌دهی لازم است.

به‌دلیل عدم خوردگی و نفوذ خوب گرما، این روش به‌منظور استریل کردن ابزار جراحی، سوزن‌ها، تیغ‌ها، قیچی و موادی که در برابر بخار خراب می‌شوند، سطوح سخت و لوازم آزمایشگاهی شیشه‌ای استفاده می‌شود. هم‌چنین پودرها، محصولات دارویی و مایعات غیر آبی مقاوم در برابر گرما، روغن‌ها، گازهای آغشته به وازلین، پودرها و لوله‌های شیشه‌ای با این روش استریل می‌شوند.

 



   

اتوکلاوهای تر و خشک


از بین روش‌های موجود برای استریلیزاسیون، گرمای مرطوب به‌شکل بخار اشباع تحت فشار، پرکاربردترین و قابل اطمینان‌ترین روش برای مواد و وسایل مقاوم به رطوبت و گرما می‌باشد. اتوکلاو قدیمی‌ترین و مرسوم‌ترین دستگاه استریلیزاسیون گرمای مرطوب است. در این روش با افزایش فشار، دمای بخار آب تا 134درجه‌ی سلسیوس بالا می‌رود و تخریب میکروارگانیسم‌ها توسط گرما و بخار آب در حضور فشار بالا انجام می‌گردد. حضور بخار باعث تسریع روند
استریل شده و نسبت به گرمای خشک دمای کم‌تری مورد نیاز است. تمامی میکروب‌ها در اثر حرارت مرطوب از بین می‌روند که سرعت مرگ آن‌ها نیز بستگی به درجه حرارت و زمان آن دارد. هرچه حرارت بیشتر باشد زمان از بین رفتن عوامل بیمازی‌زا کوتاه‌تر می‌شود. زمان لازم در دمای 121درجه‌ی سلسیوس 15دقیقه، 125 درجه 10 دقیقه و 130درجه 3 دقیقه می‌باشد. از مزایای اتوکلاو سرعت عمل، قابلیت نفوذ زیاد و درجه رطوبت بالا می‌باشد که موجب انعقاد پروتئین میکروب‌ها می‌شود. اتوکلاو برای استریل کردن ضایعات، ظروف، وسایل و مواد آزمایشگاهی مناسب می‌باشد.

 



   

ژنراتور H2O2


هیدروژن پراکسید (H2O2) یکی از مواد شیمیایی است که به‌منظور استریل کردن مواد و تجهیزات حساس به دما و رطوبت استفاده می‌شود. هیدروژن پراکسید اکسید کننده‌ی قوی می‌باشد که با اکسایش اجزای کلیدی سلولی، باعث از بین رفتن میکروارگانیسم‌ها می‌شود. این ماده کاملا غیرسمی و بی‌خطر بوده و دارای تائیدیه‌ی سازمان غذا و داروی آمریکا می‌باشد. برای استفاده از هیدروژن پراکسید در محفظه و اتاق‌ها، ابتدا هوای درون اتاق یا محفظه توسط پمپ تخلیه شده و پس از رسیدن به مرحله‌ای نزدیک به خلا کامل و خروج تمام گازهای موجود در محفظه، هیدروژن پراکسید به داخل محفظه تزریق می‌شود. تبخیر سریع هیدروژن پراکسید به‌دلیل فشار منفی، باعث نفوذ آن به تمامی قسمت‌های محفظه و از بین رفتن میکروارگانیسم‌های موجود در سطوح می‌شود. در این حالت هیدروژن پراکسید به آب و اکسیژن تبدیل شده که کاملا بی‌خطر هستند و نیاز به هوادهی نداشته و درنتیجه طول فرایند کوتاه می‌شود. به‌دلیل عدم ماندگاری هیدروژن پراکسید در محیط و تبدیل آن به آب و اکسیژن، این روش برای کارکنان و بیماران کاملا بی‌خطر می‌باشد.

این دستگاه دارای قابلیت اتصال به سیستم‌های‌ Lock line، Flow line و Iso Line و تامین H2O2 مورد نظر آن‌ها می‌باشد.



   

ژنراتور اتیلن اکساید


اتیلن اکساید 2O(CH2) یکی از مواد شیمیایی است که به‌منظور استریل کردن مواد و تجهیزات حساس به دما و رطوبت استفاده می‌شود. اتیلن اکساید با جایگزین کردن یک اتم هیدروژن با یک گروه آلکیل درون سلول، از سوخت و ساز و تکثیر طبیعی سلول جلوگیری کرده و باعث از بین رفتن میکروارگانیسم­ها می­شود. به­دلیل اندازه­ی بسیار کوچک مولکول اتیلن اکساید، میزان نفوذ آن بسیار زیاد است. در سیستم یک‌پارچه و تمام اتوماتیک شرکت DMB، مواد و تجهیزات در فشار بالا و با گازی متشکل از تنها 6% اتیلن اکساید و 94% CO2 استریل می‌شوند. استریل کردن در فشار بالا نیاز به اتیلن‌اکساید را نسبت به روش‌های رایج بسیار کم‌تر کرده است. با توجه به غلظت پایین اتیلن اکساید، سمیت و عوارض این ماده و خاصیت اشتعال پذیری آن بسیار کاهش می‌یابد. هم‌چنین این روش نسبت به روش‌های معمول که در حالت خلا کار می‌کنند، زمان فرایند را بسیار کاهش می‌دهد. وجود CO2 نیز باعث حذف اتیلن اکساید از تجهیزات و بسته‌بندی آن‌ها شده و امکان استفاده سریع‌تر از آن‌ها را فراهم می‌کند.

 



   

ژنراتور فرمالدهید


فرمالدهید (HCHO) یکی از مواد شیمیایی است که به‌منظور استریل کردن مواد و تجهیزات حساس به دما و رطوبت به دو صورت مایع و گاز استفاده می‌شود. در دمای بالاتر از 20درجه‌ی سلسیوس، فرمالدهید تمام میکروارگانیسم‌ها و اسپورها را از بین می‌برد. برای استفاده از فرمالدهید در فضای اتاق یا محفظه، ابتدا هوای درون اتاق یا محفظه توسط پمپ تخلیه شده و پس از رسیدن به مرحله‌ای نزدیک به خلا کامل و خروج تمام گازهای موجود در محفظه، فرمالدهید به داخل محفظه تزریق می‌شود. تبخیر سریع فرمالدهید به‌دلیل فشار منفی باعث نفوذ آن به تمامی قسمت‌های محفظه و از بین رفتن میکروارگانیسم‌های موجود در سطوح می‌شود. این گاز نسبت به گاز رایج اتیلن اکساید، سمیت، زمان فرایند و هزینه‌ی کم‌تری در هر سیکل دارد. فرمالدهید براي ضدعفونی کردن فضاهایی با حجم محدود، مانند هودهاي بیولوژیک آلوده و یا اتاق‌ها به کار می‌رود.